Hoort religie thuis in de klas?

Vraag aan eender welke directeur welk vak hem of haar het meeste hoofdbrekens bezorgt, en de kans is groot dat het antwoord “godsdienst” is. 

Twee uur per week wordt één klasje helemaal versnipperd langs religieuze en levensbeschouwelijke lijnen. Iedereen mag kiezen: twee uur rooms-katholieke godsdienst, of islam, of zedenleer, of protestantisme, of… Er zijn zeven erkende levensbeschouwingen, en de directeur is verplicht om een leerkracht in te plannen voor elk ervan. En dat in tijden van lerarentekort. 

Zuhal Demir heeft nu een voorstel klaar waarvan ze beweert dat het de organisatie van levensbeschouwelijk onderwijs makkelijker zal maken. Maar eigenlijk verandert er niks. Grotere klassen, leerlingen samenbrengen over scholen en zelfs studiejaren heen: het bestaat al. Er wordt gewoon geen gebruik van gemaakt omdat het nóg meer planlast met zich meebrengt. Dit nu opnieuw naar voren schuiven is geen versoepeling, maar wel de verantwoordelijkheid wegduwen. 

Wie ervaring heeft met lesroosters inplannen ziet dit nu al foutlopen. Als je met grote groepen van de ene godsdienst en kleine groepjes van de andere zit, worden die kleintjes de dupe. Of gaan we ze verplicht een paar keer per maand naar een andere school sturen? Een aparte schoolbus in het midden van de schooldag om alle protestantse kindjes in de streek op te halen? Het is nu al moeilijk genoeg, laat staan als je met drie of vier scholen samen de puzzel moet gaan leggen. 

Het fundamentele probleem is dat deze regering er niet in slaagt knopen door te hakken. Nochtans stond het zo mooi in het regeerakkoord: de godsdienstles zou vervangen worden door één algemeen vak: interlevensbeschouwlijke dialoog. In plaats van kinderen apart op te leiden in één overtuiging, leren ze bij over elkaar en stimuleren we wederzijds respect. Dat zou een logische stap zijn: je maakt nog steeds tijd voor zingeving en je denkt samen na over de grote vragen des levens, maar je hebt er geen zeven leerkrachten tegelijk voor nodig. 

Ik stel me de vraag of het nog van deze tijd is om religie op deze manier een plek te geven tijdens de lesuren. Dan heb ik het niet over zingeving of elkaar leren kennen, maar heel specifiek religieus onderwijs vanuit één overtuiging. Vroeger ging men op zondag naar de catechese – is het geen oplossing dat wie dat wil zijn of haar religieuze lessen buiten de schooluren volgt? 

Het huidige systeem stamt uit de jaren ’50. Katholieken en vrijzinnigen stonden toen lijnrecht tegenover elkaar. Maar de wereld is veranderd, de samenleving is complexer geworden, en de nood aan wederzijds begrip is groter dan ooit. Een hervorming als deze, beklonken in een achterkamer zonder breed maatschappelijk debat, draagt daar niet toe bij.  Daarenboven lijkt de minister vooral een besparing te zien, want 1.000 godsdienstleraars zouden hun job verliezen. Dan kan je jezelf toch echt wel afvragen of ze deze kwestie hier niet al te makkelijk van zich afschuift. 

Wie alvast opnieuw de grootste klappen mag opvangen is de stille rots waar onze scholen op gebouwd zijn: onze directeurs.